- Đăng ngày 04 Tháng 11 2011
- Lượt xem: 1852
Phiên tòa xử li hôn ngày hôm ấy thu hút rất đông người tham dự bởi vì cặp đôi phải ra trước tòa để “ anh đường anh, tôi đường tôi “ này rất đặc biệt so với những đôi khác từ trước đến nay. Người chồng tên Bằng, là một cựu thiếu tá không quân trong “quân lực VNCH “ vừa được ra từ trại cải tạo - còn người vợ là Vân – cũng là nguyên đơn - đã từng là hoa khôi của một trường trung học có tiếng của một thành phố từng được mệnh danh là “ thành phố lính “ này ( vì bộ chỉ huy của Quân đoàn 2 đóng tại đây).
Có lẽ trên đời này không có một cuộc chia tay nào buồn và đau giống như khi phải ra trước vành móng ngựa để cắt đứt quan hệ vợ chồng, nhất là khi Vân - tên người vợ - đã nói ra trước tòa , có đông đảo người tham dự, những lời không mấy tốt đẹp ( đúng hơn là rất khó nghe) về người chồng đã từng một thời đầu ấp tay gối với mình và là cha của các con mình. Khi được vị thẩm phán yêu cầu kể tóm tắt nguyên nhân dẫn đến đổ vỡ tình cảm giữa hai người thì Vân có lẽ không tìm ra được nguyên nhân nào là cơ bản – trong đó có trách nhiệm và tình yêu thương đối với gia đình , cho nên chỉ “kể tội” anh chồng những điều rất nhỏ nhặt trong đó có chi tiết kể ra tật xấu của người chồng cả trong chuyện ăn uống làm cho cử tọa phải xôn xao bàn tán với những tiếng cười chế nhạo .
Khi tới phiên mình , Bằng chỉ nhếch môi cười chua chát và điềm tĩnh nói :
_ Tôi có nhiều tật xấu từ bao giờ vậy? Vậy chứ còn vì yêu Vân mà tôi đã bất chấp sự ngăn cản của gia đình - chắc Vân cũng biết, tôi đã vượt hàng ngàn cây số bay về chỉ để kịp tặng cho Vân một bó hoa tươi trong ngày sinh nhật, tôi đã dành trọn những giờ phép ngắn ngủi cho vợ con và còn nữa mà tôi không nhớ hết, sao Vân lại không còn nhớ gì đến những điều ấy ?
Đến lúc này mọi người lại xì xào bàn tán nhiều hơn và họ ném những tia nhìn đầy ác cảm về phía người vợ. Ai cũng biết rằng những sĩ quan ở chế độ cũ hầu hết đều là những người có học, có trình độ văn hóa nhất định - mà Bằng lại là một sĩ quan không quân - một binh chủng nổi tiếng có lắm người hào hoa và lịch lãm, hẳn là không như những lời kể tội - nói xấu của người vợ.
Điều để lại ấn tượng nhất cho phiên tòa hôm ấy chính là những lời nói sau cùng của Bằng khi tòa cho phép: ” Tôi lấy làm tiếc vì bây giờ đã trở thành một kẻ thất thế, không thể đem lại cuộc sống như Vân mong muốn. Cầu chúc cho Vân có được một người yêu Vân như tôi đã từng yêu thương Vân trước đây vậy ”. Anh nhường hết những gì gọi là tài sản lại cho Vân gọi là để nuôi con trong khi tòa cũng chia đôi số con, cho mỗi người nuôi một đứa. Tuy nhiên đứa con gái nhỏ 10 tuổi được tòa cho ở với mẹ cứ khóc lóc đòi theo anh trai, theo về với cha và điều này có căn nguyên của nó.
*
Chị em Vân sinh ra trong một gia đình thuộc hàng giàu có tiếng tăm ở cái thành phố nhỏ này. Vân có một bà chi tên Hiền, không đẹp rạng rỡ như Vân nhưng ăn nói rất mặn mà có duyên và hai chị em đã từng khiến bao chàng thư sinh học cùng trường , nhất là các anh lính, sĩ quan thời ấy say mê theo đuổi. Vì thế mà cả hai chị em không ai học hành tới nơi tới chốn. Cô chị học xong lớp đệ nhị ( lớp 11 bây giờ) là lên xe hoa với một anh trung úy bộ binh tên Lâm gốc người miền Nam thuyên chuyển lên đây , cô em thì “danh giá” hơn đã làm xiêu lòng một sĩ quan không quân người gốc Huế. Có lẽ nghĩ rằng với nhan sắc trời cho của mình là phải xứng đáng để trở thành một mênh phụ phu nhân cho nên Vân tỏ vẻ kiêu hãnh và thường lên mặt với bà chị mình, vẫn hay tự hào thái quá về địa vị của chồng, về những gì mà cô ta được hưởng, tưởng như cuộc đời lúc nào cũng trải thảm dưới bước chân mình. Nhưng đường đời đâu phải lúc nào cũng bằng phẳng và đúng như những gì mà con người mong muốn. Tất cả đã thay đổi bắt đầu từ sự kiện lịch sử 30-4-75…
Anh Lâm và Bằng được tập trung vào trại cải tạo Gia Trung cách thành phố gần 60 km. Thế là kể từ đó các anh đã phải trải qua những tháng ngày chịu đựng những gian khổ thiếu thốn mà chỉ những ai ở trong cuộc mới cảm nhận hết được. Trên con đường xuôi ngược của quốc lộ 19 lúc nào cũng có thể thấy những chuyến xe đò dừng lại ở chỗ ngã rẽ vào trại cải tạo Gia Trung và trại Pleibong để những người mẹ, người vợ từ miền Nam xa xôi và các vùng phụ cận đi lên , từ Gia lai, Kon tum xuống với tay xách nách mang tìm vào tận nơi để thăm nuôi chồng, con mình.
Lúc đầu hai chị em Hiền- Vân còn rủ nhau đi thăm nuôi chồng nhưng sau đó không lâu chỉ còn lại một mình chị Hiền.Vân lấy cớ bận làm ăn để nuôi con nên cứ ngày một thưa vắng dần. Nếu như cuộc sống thiếu thốn và lao động cực khổ làm cho các anh gầy và đen sạm đi khiến cho thân nhân của họ - nhất là những người vợ thủy chung càng muốn gần gũi để an ủi động viên và yêu thương họ hơn bao giờ hết vì những người vợ ấy đã thấu hiểu thân phận của kẻ làm trai trong nhiều cuộc chiến – không phải bất cứ lúc nào và bất cứ ai cũng có thể tự chọn được cho mình là phải đứng về phía bên này hay bên kia chiến tuyến , nói cách khác họ cũng là nạn nhân của cuộc chiến tranh này. Ngược lại có những người vợ đã thất vọng trước hình ảnh một anh chồng đã sa cơ, dáng vẻ tiều tụy và “ thấp hèn “ ngày ngày phải làm việc theo sự sai khiến của người khác. Còn đâu cái phong độ “oanh liệt, kiêu hùng “ trong quá khứ! Còn đâu cuộc sống vàng son lên xe xuống ngựa do quyền uy của chồng đem lại. Và cái viễn cảnh đen tối ở tương lai mở ra trước mắt đã làm khô cạn chút tình cảm cuối cùng còn lại .
Khi bắt đầu thấy những thay đổi ở cô em gái, Hiền cố tìm cách để khuyên lơn em nên sống sao cho phải đạo với chồng, với các con nhưng xem ra có nói cũng vô ích. Vì sợ ông em rể buồn và cũng vì thấy tội nghệp cho Bằng nên chị Hiền đã phải nói dối và cố gắng mang thêm một phần quà thăm nuôi nữa để thay cho Vân .Biết vậy nhưng Vân cứ mặc kệ để bà chị muốn làm gì thì làm. Trong tình cảnh ấy, làm sao Bằng không hiểu ra sự thật, nhận quà của chị Hiền mà cứ rưng rưng nước mắt vì xúc động và tủi hổ. Cho đến một ngày…
Đó là cái ngày mà Bằng được trả quyền công dân, được ra khỏi trại Gia Trung sau gần 10 năm dài đăng đẳng. Anh Lâm ra sớm hơn vài năm trước đó và đã đoàn tụ hạnh phúc với gia đình vợ con còn lúc này đây Bằng phải đối mặt với một sự thật cay đắng phũ phàng : vợ anh đã có một người đàn ông khác và đang làm đơn xin li hôn để được tự do sống với người đó. Vậy là đã rõ, trong khi hàng trăm ngàn bà vợ lo thay chồng nuôi con, có người còn phải phụng dưỡng cả cha mẹ chồng, ngày đêm tảo tần xoay sở , lo chắt bóp dành dụm để đi thăm nuôi chồng còn đang sống gian khổ, tủi nhục hơn gấp bội ở các trại cải tạo từ Bắc chí Nam thì lại có những người đã vội quên đi cái nghĩa vợ chồng – vinh hiển sung sướng thì cùng hưởng ,đến lúc gặp tai ương hoạn nạn đã vội ngoảnh mặt quay lưng không chút gì thương tiếc!
Sau đó không lâu Lâm đã không đi nước ngoài theo diện HO mà chìu lòng vợ ở lại để lo hương khói mồ mả cho ông bà, cha mẹ phía vợ vì nhà chị Hiền không có con trai mà chị là con trưởng. Anh chị có ba đứa con, hai trai một gái, họ sống với nhau rất thuận hòa êm ấm. Người đời thường dèm pha các chàng rể “ thà ở xó chuồng heo còn hơn theo quê vợ” và điều đó hoàn toàn không đúng đối với Lâm! Qủa thật họ đã rất xứng đáng với tình cảm dành cho nhau , vì tình cảm ấy đã trải qua thử thách.
Sau khi ra trại và chấp nhận li hôn theo yêu cầu của Vân, Bằng mang theo cả hai đứa con còn đang tuổi ăn học về Sài gòn để nương tựa vào gia đình nhưng khổ nỗi ông bà nội các cháu cũng đã già rồi. Bằng đã phải lăn lộn kiếm sống kể cả đạp xe xích lô hàng ngày để giảm bớt gánh nặng cho ông bà.Vài năm sau anh tái hôn với một cô bạn thời trung học rồi cả gia đình đã sang Mĩ đinh cư theo diện HO. Sự đời diễn ra lắm lúc thật trớ trêu, dù không còn gì đối với Vân nhưng Bằng vẫn giữ liên lạc mật thiết đối với chị Hiền. Năm 2009 anh đã trở lại thành phố này cùng với các con để một lần thăm lại cảnh cũ người xưa , nhất là thăm người dì tốt bụng của các con, người chị đã từng cưu mang giúp đỡ anh trong những năm tháng ấy.
*
Ở cái thành phố nhỏ này có những chuyện “ trong nhà chưa tỏ ngoài ngõ đã hay”,nhất là những chuyện lạ đời ,trái tai gai mắt dễ kích thích trí tò mò hiếu kì của mọi người thì lại càng lan truyền nhanh như làn sóng. Một trong những câu chuyện ấy là có một thiếu phụ đã hai con, tuy không trẻ trung gì lắm nhưng nhan sắc vẫn còn mặn mòi, người ấy đã bỏ mặc anh chồng là sĩ quan của chế độ cũ đang trong trại cải tạo để chạy theo một bác sĩ rất bảnh bao vừa mới ra trường nhỏ hơn chị ta đến 8 tuổi và cuộc tình mang màu sắc “ say nắng “ này đã đi đến hôn nhân chóng vánh với nhiều lời dị nghị, đàm tiếu chung quanh. Những ai đã ở đây từ trước năm 75 hiểu rõ câu chuyện hay những người dân mới nhập cư nghe dư luận đồn đại đều có chung một ái ngại về cuộc hôn nhân này . Và chuyện gì phải đến đã đến, sau một thời gian chung sống không hiểu giữa họ đã xảy ra chuyện gì, chỉ biết là anh chàng bác sĩ ấy đã không còn muốn về nhà nữa và những mối quan hệ dan díu giữa anh ta với các đồng nghiệp hoặc người cộng sự ở bệnh viện đã làm cho chị vợ ngày đêm mất ăn mất ngủ vì ghen tuông. Thêm vào đó, không may họ đã sinh ra một đứa con bị tật nguyền chẳng khác nào giọt nước làm tràn ly đẩy cuộc hôn nhân của họ đến bên bờ vực. Những người thân cận đều biết họ đã chịu đựng nhau như thế nào để duy trì cuộc sống gia đình chỉ còn là cái vỏ, là hình thức bên ngoài và không biết sẽ kéo dài đến bao giờ ?!
Nhiều người dân đã nói với nhau rằng đó là do quả báo, gieo nhân nào gặt quả nấy. Nhưng cũng có người thắc mắc không hiểu sao có những con người hiền lành, nhân hậu mà cuộc đời vẫn bất hạnh khổ đau; ngược lại có những kẻ tham lam tàn ác mà vẫn sống sung sướng phè phỡn. Đó phải chăng vẫn còn là câu hỏi làm nhức nhối lương tri con người trong cuộc đời này.
Nguyễn Đoan Tuyết